Rok temu

11 marca 2012 roku rozpoczynałem wizytę studyjną we Francji, którą do dziś wspominam z rozrzewnieniem. Nie tylko dlatego, że był to przyjemny wyjazd (na koszt pracodawcy-podatnika), ale przede wszystkim dlatego, że miałem okazję bezpośrednio doświadczyć innego świata jeżeli chodzi o filozofię organizacji transportu i przestrzeni publicznych. Pragnienie, żeby jak najwięcej zaobserwowanych pozytywnych rozwiązań zaszczepić w Łodzi motywowało mnie do pracy przez następne dwanaście miesięcy. Zresztą, bakcyl którego wtedy połknąłem, przyczynił się do ostatecznej niezgody.

W drodze powrotnej, pisząc z pokładu autobusu wiozącego mnie z Warszawy do Łodzi, obiecałem na stronie Oficer Rowerowy Łódź na Facebooku, że w poniedziałek 19 marca 2012 roku opublikuję relację z wizyty, czego jednak nie uczyniłem do tej pory. Zatem, jestem  winny ową relację, którą chciałbym w ramach rocznicowo-pożegnalnego remanentu jutro udostępnić na tym blogu. Nie dlatego, że dążę do tego, aby na siłę uzasadnić sens pięciodniowego jeżdżenia rowerem po ulicach Nantes, Tours, Bordeaux i Paryża, proponując  bezrefleksyjne i bezkrytyczne przeniesienie tamtejszych rozwiązań na ulice Łodzi. Ale w choćby nikłej nadziei wywołania konstruktywnej niezgody na los, który nam gotuje polska samorządowa myśl zarządcza, projektowa i polska szkoła bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Bordeaux, Rue Claude Bonnier, 14 marca 2012 roku

Zatem, do jutra!

Ostatnie pięć dni obecności w pracy

(Wpis edytowany)

Informuję, iż jestem obecny w miejscu pracy, tj. w Samodzielnym Stanowisku ds. Polityki Rowerowej (DSR) w Zarządzie Dróg i Transportu do najbliższego piątku, 15 marca. Następnego do końca okresu zatrudnienia, tj. do 31 marca będę przebywał na urlopie. Cały czas stanowisko będzie obsługiwane przez moich współpracowników: Adama Ochmańskiego oraz Ewę Pawelczyk (po jej powrocie z urlopu).

Chciałbym również już teraz zaprosić na spotkanie podsumowujące dwa lata pracy na stanowisku oficera, które się odbędzie w któryś z trzech dni: 26, 28 marca lub 2 kwietnia.

Witold Kopeć, specjalista w DSR, Pełnomocnik Prezydenta m. Łodzi ds. Polityki Rowerowej (Oficer Rowerowy Łódź)

Rowerowy plan centrum Łodzi

W piątek 22 lutego na targach Regiony Turystyczne NA STYKU KULTUR miała miejsce premiera "Rowerowego planu centrum Łodzi" wydanego przez Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi. Plan ten, poza schematyczną mapą centrum miasta z ulicami rekomendowanymi do jazdy na rowerze, zawiera na rewersie zbiór zasad szczęśliwego poruszania się rowerem po mieście, ilustrowany fotografiami z łódzkich ulic. W plan można się zaopatrzyć w Centrum Informacji Turystycznej przy ulicy Piotrkowskiej 87. Wydawnictwo jest rozdawane bezpłatnie.

Plan rozwoju sieci dróg rowerowych - wersja po konsultacjach

Publikuję zweryfikowaną wersję "Planu rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi na lata 2013-2015". Wersja ta uwzględnia wyniki konsultacji społecznych, zmiany których potrzeba została dostrzeżona już po publikacji pierwotnego projektu planu oraz aktualizację istniejących dróg rowerowych względem stanu z 26 października 2012 r. Kolejne etapy prac nad planem obejmują liczenie długości odcinków, podział ze względu na rodzaj infrastruktury zalecany na danym odcinku, kalkulację przybliżonych kosztów oraz ułożenie według listy priorytetu wytyczania odcinków. Oczywiście, nie wszystkie wytypowane na planie odcinki będą możliwe do realizacji do 2015 roku włącznie. Jest to pula, z której zostaną wybrane odcinki priorytetowe, wskazane do utworzenia w przeciągu najbliższych trzech lat.

 

Analiza stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w okresie 2009-2011 (2007-2011) w zakresie zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów

W ubiegły piątek (8 lutego) zostały ogłoszone konsultacje społeczne Miejskiego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w Łodzi na lata 2013 - 2015. Jako część programu został wykorzystany specjalnie przeze mnie przygotowany materiał, zatytułowany jak niniejszy post. Osoba odpowiedzialna za redakcję ostatecznej wersji programu nie mogła zmieścić w nim całego materiału poświęconego rowerzystom. Dlatego pozwalam sobie opublikować całość, z uwagi na zebrane w niej informacje, istotne nie tylko z punktu widzenia planowania ruchu rowerowego w Łodzi, ale również z perspektywy łodzianina - użytkownika roweru. Część przedstawiłem już tutaj niemalże przed rokiem. Prezentowana poniżej pozostała część została opracowana w tym samym czasie, i co zrozumiałe nie obejmuje danych za 2012 roku.

Wykres 3. Zmienność liczby zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów w ciągu tygodnia w latach 2009-2011

Wykres 4. Zmienność liczby zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów w ciągu doby w latach 2009-2011

Wykresy 3 i 4 potwierdzają tezę postawioną w oparciu o wykres 2, iż występuje korelacja liczby zdarzeń z udziałem rowerzystów z natężeniem ruchu rowerowego. Aktywność rowerzystów w ciągu roku uwarunkowana jest stanami pogodowymi, w ciągu tygodnia zaznacza się podział na dni powszednie i sobotę-niedzielę, natomiast w ciągu doby aktywność jest związana z porządkiem zajęć, którym oddają się ludzie. Liczba zdarzeń jest przede wszystkim pochodną stopnia wykorzystania roweru jako środka transportu.

Kolejne trzy wykresy odnoszą się do okoliczności zdarzeń.

Wykres 5. Zdarzenia drogowe z udziałem rowerzystów w latach 2009-2011 w podziale na warunki oświetleniowe

Wykres 6. Zdarzenia drogowe z udziałem rowerzystów w latach 2009-2011 według rodzaju zdarzenia

Wykres 7. Przyczyny (okoliczności) zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów w latach 2009-2011, w podziale na sprawców

Wnioski całościowe:

1. Zdecydowana większość zdarzeń miała miejsce przy świetle dziennym.
2. Zdecydowana większość zdarzeń to zderzenia boczne pojazdów. Zderzeń tylnych było mniej niż przypadków najechania na pieszego. Zderzeń czołowych było mniej niż przypadków najechania na pojazd unieruchomiony czy wywrócenia się pojazdu.
3. Dane dotyczące liczby zdarzeń drogowych należy oceniać biorąc pod uwagę natężenie ruchu. Porównując obie wielkości można dopiero mówić o prawidłowo ocenionym prawdopodobieństwie (ryzyku) wystąpienia zdarzenia.
4. Rowerzyści zawinili w przypadku 31% zdarzeń drogowych z ich udziałem. Kierowcy samochodów byli winnymi 1,6 raza większej liczby tych zdarzeń niż rowerzyści.
5. Biorąc pod uwagę sposób klasyfikowania przez policjantów przyczyn zdarzeń, najbardziej brzemienną w skutki jest kwestia nieudzielenia pierwszeństwa przejazdu i to na niej należy się skupić chcąc poprawić stan bezpieczeństwa ruchu rowerowego.

Na poniższej mapie przedstawiono 564 miejsca wypadków drogowych z udziałem rowerzystów, których opis pozwalał na jednoznaczne zlokalizowanie. Podobnie jak w przypadku rozkładu w czasie, również rozkład w przestrzeni wykazuje silne powiązanie z drogami najbardziej intensywnie użytkowanymi w codziennych podróżach rowerzystów.

Mapa 1. Rozmieszczenie wypadków drogowych z udziałem rowerzystów w latach 2009-2011 (czarne punkty) na tle sieci głównych dróg (linie różowe) i dróg rowerowych (pogrubione linie czerwone)

Kolejna mapa to kartogram ze skalą obrazującą zagęszczenie wypadków drogowych z udziałem rowerzystów w kwadratowych polach o boku 300 m. Dzięki zastosowaniu tej metody, możliwe było zidentyfikowanie nie tylko skrzyżowań o największej liczbie wypadków z udziałem rowerzystów przy wyeliminowaniu wpływu różnic w zapisach prowadzonych przez policjantów, ale również wskazanie odcinków ulic o większym zagęszczeniu wypadków.

Mapa 2. Zagęszczenie wypadków drogowych z udziałem rowerzystów w latach 2009-2011 w polach o boku 300 m (powierzchni 9 ha; pole czerwone – 15-17 wypadków, pole pomarańczowe – 12-14 wypadków, pola żółte – 6-8 wypadków, pola zielone – 3-5 wypadków, pozostałe pola – 2 i mniej wypadków)

Na podstawie analizy kartogramu, można stworzyć listę punktów (skrzyżowań) i odcinków ulic o największym zagęszczeniu (częstotliwości występowania) wypadków z udziałem rowerzystów. Listę tę zawiera tabela 1.

Relacje z placu budowy: Srebrzyńska

Brakujący fragment drogi rowerowej pomiędzy ulicą Jarzynową a ulicą Biegunową. Ułatwi komunikację rowerową między północnym Zdrowiem i Cyganką a węzłem przy wiadukcie kolejowym nad ulicami Konstantynowską i Legionów. Ponadto wykonano łącznik między odcinkami ulicy Jarzynowej wpisujący się w jeden z ciągów komunikacyjnych między Retkinią a Bałutami. Roboty powinny zostać zakończone do czwartku.

Dotychczasowe zakończenie drogi dla rowerów przy ulicy Jarzynowej i  połączenie z odnogą w kierunku północnego odcinka tej ulicy

Wybudowana kontynuacja drogi rowerowej w kierunku ulicy Biegunowej

Wjazd na łącznik z północnego odcinka ulicy Jarzynowej

Na wcześniej oddanej drodze rowerowej w ulicy Biegunowej zabezpieczono zwężenie przed mostem na Bałutce montując bariery i uzupełniono zniszczone wcześniej oznakowanie

Na przecięciu z ulicą Krakowską i zakończeniu całego ciągu poczyniono już przygotowania pod wyznaczenie przejazdu dla rowerzystów - przesunięto słupek sygnalizatora tak, aby móc zmieścić przejazd obok (po południowej stronie) przejścia dla pieszych

Wyjaśnienie w sprawie przejazdu pod torami kolejowymi ulicami Legionów i Konstantynowską

W odpowiedzi na artykuł zamieszczony na "Rowerowej Łodzi"  pt. "Niegospodarność ZDiT czy łamanie miejscowego?".

Zakres trwającego remontu odcinka ulic Legionów i Konstantynowskiej pod wiaduktem kolejowym obejmował również wymianę płyt chodnikowych na kostkę betonową. Na tym odcinku nie ma drogi dla rowerów, jednak po chodniku o szerokości 5 metrów odbywa się intensywna komunikacja rowerowa. Jest to bowiem fragment jednego z dojazdów z kierunku Retkini, Karolewa, Zdrowia i Złotna do centrum miasta. Według ubiegłorocznych pomiarów ruchu, co najmniej 84% rowerzystów przedostających się tędy przez linię kolejową korzysta z chodnika a nie z jezdni, co oznacza ruch na poziomie 140-170 rowerów w ciągu dwóch godzin popołudniowego szczytu komunikacyjnego.Mając na uwadze bezpieczeństwo rowerzystów, przy okazji remontu na wydzielonej części chodnika zostanie położona kostka w kolorze czerwonym, innym niż kolor kostki położonej na części przeznaczonej dla pieszych. Do tego celu zostanie użyta specjalnie zamówiona i sprowadzona przez wykonawcę kostka niefazowana. Na odnowionym chodniku długości około 260 metrów będzie odbywał się ruch rowerowy, tak jak to miało miejsce dotychczas.

Przygotowując remont chodnika wzięto również pod uwagę utworzenie na jego części drogi rowerowej o nawierzchni asfaltowej, zgodnie z obowiązującymi "Wytycznymi do planowania, projektowania i utrzymania dróg rowerowych w Łodzi", co faktycznie byłoby przekroczeniem zakresu remontu. Okazało się to jednak trudne z przyczyn technicznych. Zakres remontu nie obejmuje utworzenia podbudowy pod taką drogę rowerową. Istnieje ryzyko, że obecna konstrukcja chodnika zarwałaby się pod ciężkim rozściełaczem, zwłaszcza w rejonie istniejących studni. Rozściełacz nie mógłby podjechać zbyt blisko tunelu, nie mówiąc już o wjeżdżaniu do tunelu. Aby maszyna mogła wjechać na trasę drogi rowerowej konieczne byłoby zdemontowanie na czas wykonywanych prac sygnalizatorów przy alei Włókniarzy i alei Unii Lubelskiej. Te trudności zdecydowały o rezygnacji z budowy asfaltowej drogi rowerowej.

Jednocześnie opracowywany projekt budowlany o wartości 11 200 złotych, zostanie wykorzystany do utworzenia w przyszłości brakujących przejazdów dla rowerzystów przez aleję Unii Lubelskiej i ulicę Konstantynowską. Obecnie realizowany remont chodnika nie jest pokrywany ze środków przeznaczonych na budowę układu dróg rowerowych na terenie miasta. Chodnik zostanie odnowiony i udostępniony dla rowerzystów już teraz, przy okazji remontu odcinka ulicy, bez angażowania środków z budżetu rowerowego.